De kunstschilder Harry Maas, schilder van het vrouwelijk schoon,
Henri Frans Hubert (Harry) Maas wordt op 23 juli 1906 te Nederweert geboren als
tweede zoon van de onderwijzer, journalist en schrijver Herman (Hermanus
Hubertus Joannes) Maas (1877-1958), die op 23 juni 1903 te Arcen is getrouwd met
Henriëtte (Hendrika Hubertina Josephina) Braem (1875-1948). De militante houding
van vader in onderwijszaken en maatschappelijke mistoestanden maakt hem voor de
katholieke clerus onverteerbaar met grote gevolgen voor zijn carrière. Zo
verhuist het gezin Maas van Nederweert naar Venlo (1911), Roermond (1912-1923),
Doetinchem (1923-1925), Nijmegen (1925-1931) en tenslotte naar Eindhoven (juli
1931). In Roermond bezoekt Harry drie jaar de Rijks H.B.S. en heeft er
tekenlessen van Martinus Gerardus Hölscher (1895-1979). In de Nijmeegse periode
heeft hij schilderles van Anton Kloosterhuis (1888-1959) en is lid van de
Nijmeegse Kunstkring 'In Consten Één' en neemt deel aan een
groepstentoonstelling van de kring in het Waaggebouw in 1930.
Van een beter artistiek klimaat in Eindhoven is eerst in de jaren 1930 sprake
met de komst van diverse tekenleraren. In Eindhoven treedt Harry toe tot de
Eindhovensche Schetsclub die in 1929 door Jan en André van Bergeijk is
opgericht. Al spoedig wordt hij de drijvende kracht van deze heterogene club,
waar amateurs en professionals elkaar ontmoeten bij het tekenen naar gekleed en
naaktmodel. Op de eerste expositie van de schetsclub in Kunstzaal Verheugen in
1932 is hij nadrukkelijk aanwezig. Ook sluit hij zich aan bij de door Johannes
Nicolaas jr in 1934 gestichte De Zuid-Nederlandsche Onafhankelijken en doet "als
een van de opmerkelijkste verschijningen" aan de eerste expositie in 1935 mee in
het oud-stadhuis. In 1937 heeft hij een eenmanstentoonstelling – de enige in
zijn leven – bij Kunstzaal Verheugen. In 1940 wordt hij met andere Eindhovenaren
lid van de Bredasche Kunstkring, met welke kring hij enkele keren exposeert.
Verder is hij met werk vertegenwoordigd op de landelijke tentoonstellingen Onze
kunst van heden (Amsterdam 1939) en Kunst in Vrijheid (Amsterdam 1945). In
december 1942 verliest hij bij een bombardement één oog. Na de Tweede
Wereldoorlog exposeert hij als lid van Kunstkring De Kempen en is present op de
laatst gehouden expositie van de Eindhovense Schetsclub bij kunsthandel
Pijnenborg in 1949. Daarna is hij "wars" van exposeren, omdat hij geen werk op
voorraad zou hebben. Immers zijn werk wordt goed verkocht o.a. via de
kunsthandels Roelofs in Amsterdam en Beckers in Eindhoven. Na de dood van zijn
vader verhuist Harry van de Akkerstraat 23 naar de Ooistraat 25 en omstreeks
1970 betrekt hij een huis op de Kleine Berg 79. Hoewel de schetsclub officieel
in 1969 ter ziele gaat, blijft hij met een groepje vrienden bestaande uit Kees
Houtman, Jan Louwers, Karel Vermeeren, Sjef van der Voort en als enige dame
Gerry van der Linden-van Diesen, wekelijks naar model tekenen. Op 4 juni 1974
trouwt hij te Nijmegen met de jongere, naïeve kunstschilderes Netty (Antoinette
Cecilia Catharina) Michels (1919-1995), die al jaren bij hem komt poetsen, hem
in het huishouden helpt en in 1972 bij hem intrekt. Op 4 juni 1982 overlijdt
Harry Maas in Eindhoven en wordt vervolgens op het Catharinakerkhof begraven.
In de jaren dertig krijgt Harry Maas bekendheid als tekenaar en als schilder van
portretten en figuurstukken. Daarnaast maakt hij linosneden en begint te etsen.
Zijn voorkeurmodellen zijn de tweelingzussen Jeanne en Mary van den Bogaard, die
beantwoorden aan zijn schoonheidsideaal: slank en blond. In de oorlogsperiode
heeft Harry veel (bloem)stillevens gepenseeld. Omstreeks 1950 ontstaan er naar
aanleiding van reizen naar Engeland en Frank rijk veel stadsgezichten en
landschappen. Zijn passie voor treinen krijgt in zijn oeuvre een vaste plaats,
hoewel hij graag nostalgisch op oudere beelden teruggrijpt en voor de stoffering
– evenals in zijn stadsgezichten – een voorkeur voor modieus geklede, bevallige
(school)meisjes heeft. Het vrouwelijk – halfgekleed of pikant – naakt loopt als
een rode draad door zijn werk en de talloze, uitgewerkte naakten in olieverf,
aquarel, zwart of rood krijt en de vlugge kwartierschetsen van voor hem
poserende meisjes zijn het handelsmerk van Harry Maas geworden in een seksueel
vrijer en opener wordende tijd. |
